Truy cập nội dung luôn

  Nghiên cứu trao đổi

TRAO ĐỔI VỀ HIỆU QUẢ SỬ DỤNG VỐN TỪ DỰ ÁN ĐẦU TƯ CÔNG KHẨN CẤP CHO THIÊN TAI, DỊCH BỆNH GÓP PHẦN KHẮC PHỤC HẬU QUẢ VÀ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG QUỐC GIA
Ngày đăng 28/04/2020 | 10:09 AM  | View count: 237

Thiên tai, thảm họa, dịch bệnh là những hiện tượng tự nhiên mà bất cứ quốc gia nào cũng đều phải lên kế hoạch để ứng phó. Hiện tượng này ảnh hưởng đến hệ thống kinh tế - xã hội trên toàn cầu cũng như nội bộ một quốc gia về: lương thực, xã hội, việc làm, ngoại giao, văn hóa, kinh tế và thương mại…

     Việt Nam là một trong 10 quốc gia dễ bị tổn thương nhất trên thế giới do sự biến đổi khí hậu(1) . Thiên tai, dịch bệnh hàng năm không chỉ tác động nghiêm trọng đến sản xuất, kinh doanh; tăng trưởng kinh tế thấp mà còn gây thiệt hại lớn đến đời sống của người dân, vốn con người (dinh dưỡng, giáo dục, sức khỏe, tử vong…). Năm 2019, số đợt thiên tai dù diễn ra ít hơn năm 2018 nhưng vẫn gây thiệt hại lớn về kinh tế, ước tính khoảng 7.000 tỉ đồng, làm 133 người chết và mất tích (2). Năm 2020, do ảnh hưởng của dịch Covitd-19, tăng trưởng kinh tế Việt Nam có thể sẽ đạt thấp: Quỹ tiền tệ Quốc tế (IMF) dự báo trưởng chỉ đạt 2,7% (3), Ngân hàng Thế giới (WB) dự báo là 4,9%, Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) dự báo 4,8% (4).

     Để giảm thiểu những tác động trên, Nhà nước luôn chú trọng xây dựng cơ chế, chính sách sự hỗ trợ. Khoản 14 Điều 4, Luật Đầu tư công số 39/2019/QH14 quy định: Dự án đầu tư công khẩn cấp là dự án đầu tư công nhằm kịp thời phòng, chống, khắc phục hậu quả thiên tai, thảm họa, dịch bệnh; nhiệm vụ cấp bách để bảo đảm quốc phòng, an ninh, đối ngoại theo quyết định của cấp có thẩm quyền.

     Vốn từ ngân sách nhà nước trong các dự án đầu tư công khẩn cấp được sử dụng nhằm:

  • Sửa chữa, khôi phục kết hợp nâng cấp cơ sở hạ tầng bị xuống cấp, hủy hoại do thiên tai.
  • Hỗ trợ trực tiếp người dân (tiền, vật chất, y tế). Ngân sách nhà nước chủ động bố trí nguồn để tăng cường hàng dự trữ quốc gia (chủ yếu là lương thực), bổ sung kịp thời cho người dân ở những khu vực khó khăn do thiên tai, dịch bệnh, đảm bảo sinh hoạt ăn, mặc, ở. Đầu năm 2020, Bộ Tài chính đã ưu tiên bố trí khoảng 36 nghìn tỷ đồng từ NSNN để thực hiện nghị quyết của Chính phủ hỗ trợ trực tiếp bằng tiền cho 6 nhóm đối tượng bị giảm sâu thu nhập, mất, thiếu việc làm, không đảm bảo mức sống tối thiểu; hỗ trợ thêm cho một số nhóm đối tượng đang hưởng chính sách ưu đãi, bảo trợ xã hội trong thời gian chịu ảnh hưởng của dịch Covid-19 (5).

- Hỗ trợ vay vốn, miễn, giảm thuế, phí: ưu tiên người nghèo và các đối tượng chính sách bằng các hình thức như miễn, giảm vốn; gia hạn nợ, khoanh nợ hoặc xóa nợ đối với các doanh nghiệp, hộ cá nhân. Chính phủ ban hành Nghị định số 41/2020NĐ-CP ngày 8/4/2020 về việc Gia hạn thời hạn nộp thuế và tiền thuê đất cho đối tượng chịu ảnh hưởng bởi dịch Covid-19, Bộ Tài chính đã đề xuất thực hiện gia hạn, miễn, giảm các loại thuế, phí, lệ phí, tiền thuê đất, với tổng mức khoảng 220 nghìn tỷ đồng để hỗ trợ doanh nghiệp và người dân chịu ảnh hưởng bởi dịch Covid-19, trong đó dành khoảng 180 nghìn tỷ đồng cho 98% doanh nghiệp đang hoạt động (khoảng 740 nghìn doanh nghiệp).

- Trợ giá sản phẩm, hỗ trợ một phần chi phí sản xuất ban đầu để khôi phục sản xuất, nhất là đối với người dân trong lĩnh vực sản xuất nông nghiệp. Cụ thể quy định tại Nghị định số 02/2017/NĐ-CP ngày 9/1/2017 về Cơ chế, chính sách hỗ trợ sản xuất nông nghiệp để khôi phục sản xuất vùng bị thiệt hại do thiên tai, dịch bệnh.

- Hỗ trợ phòng, chống khắc phục hậu quả thiệt hại khác do thiên tai, dịch bệnh để lại (hạn hán, lũ lụt, xói mòn đất…). Phần vốn này chủ yếu do bên Thủy lợi chịu trách nhiệm thực hiện.

Sử dụng hiệu quả vốn từ dự án đầu tư công khẩn cấp cho thiên tai, dịch bệnh góp phần không nhỏ đến phát triển bền vững của quốc gia, thể hiện trên các mặt sau:

  • Về kinh tế:

+ Góp phần thúc đẩy tăng trưởng, ổn định mục tiêu, định hướng chiến lược, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

+ Hỗ trợ sự phát triển của ngành, địa phương, đất nước

+ Khôi phục sản xuất, tạo cơ hội cho những người bị ảnh hưởng có điều kiện tiếp tục duy trì sản xuất, kinh doanh, tăng lợi nhuận.

  • Về xã hội:

+ Giữ gìn sinh mạng của con người,

+ Bình ổn cuộc sống, đảm bảo an sinh xã hội, thực hiện công bằng, co dần khoảng cách giàu - nghèo.

  • Về môi trường:

Khắc phục và hạn chế suy thoái môi trường: giảm thoái hóa và xói mòn đất, nâng cao chất lượng nguồn nước, tăng tính đa dạng sinh học; khắc phục hạn hán, lũ lụt, xâm nhập mặn, ô nhiễm…

Để nâng cao hơn nữa vai trò, tác dụng của các dự án đầu tư công khẩn cấp cho thiên tai, dịch bệnh, việc sử dụng nguồn vốn cần tuân thủ các điều kiện sau:

-  Sử dụng nguồn vốn đúng mục đích, đúng đối tượng, đúng quy định;

-  Hỗ trợ kịp thời, đúng lúc, đảm bảo cuộc sống tối thiểu của người dân;

  • Phân bổ, giao chi tiết kế hoạch vốn; đẩy nhanh tiến độ thực hiện và giải ngân ngay từ đầu năm;
  • Đơn giản hóa quy trình, thủ tục để người dân dễ dàng tiếp cận;
  • Công khai, minh bạch trong quá trình sử dụng.

Dự án đầu tư công khẩn cấp có vị trí quan trọng không thể phủ nhận trong  phòng, chống thiên tai, dịch bệnh, góp phần khắc phục hậu quả, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, ổn định tâm lý, cuộc sống người dân, khắc phục sự cố môi trường. Để thực hiện tốt công tác này cần đồng bộ nhiều giải pháp, trong đó từng đồng vốn từ dự án phải được quản lý và sử dụng thật sự khoa học, tiết kiệm, hiệu quả, đúng mục đích./.     

 

Ths.GV.Nguyễn Bích Hạnh

KHOA NN&PL

 

(1). Báo cáo về chỉ số rủi ro khí hậu dài hạn 2019 của tổ chức Germanwatch

(2). Hội nghị Tổng kết công tác năm 2019 và triển khai nhiệm vụ năm 2020 của Tổng cục Phòng chống thiên tai, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (26/12/2019).

(3) Báo cáo "Viễn cảnh kinh tế thế giới" ra mắt ngày 14.4 của Tổ chức Tiền tệ Thế giới (IMF)

(4) Báo cáo Triển vọng phát triển châu Á (ADO 2020) của ADB

(5) Hội nghị trực tuyến toàn quốc của Chính phủ với các địa phương về các giải pháp, nhiệm vụ cho 4 nội dung lớn ứng phó tổng thể, toàn diện với những tác động từ dịch COVID-19 (10/4/2020)

  Văn bản Nhà trường

  thời tiết

Hà Nội
Đà Nẵng
TP Hồ Chí Minh

  Thư viện ảnh