Truy cập nội dung luôn

  Nghiên cứu trao đổi

HÀ NỘI XÂY DỰNG THÀNH PHỐ THÔNG MINH THEO ĐỀ ÁN PHÁT TRIỂN ĐÔ THỊ THÔNG MINH BỀN VỮNG VIỆT NAM GIAI ĐOẠN 2018-2025 VÀ ĐỊNH HƯỚNG ĐẾN NĂM 2030
Ngày đăng 18/05/2020 | 9:14 AM  | View count: 395

Quá trình đô thị hóa đã tạo ra áp lực vô cùng lớn cho các đô thị về cơ sở hạ tầng, nhà ở, dịch vụ và môi trường để đáp ứng nhu cầu sinh hoạt của các thế hệ hiện tại và tương lai. Việc xây dựng thành phố thông được xem là giải pháp chiến lược để giải quyết các vấn đề phát sinh do sự gia tăng dân số và đô thị hóa nhanh chóng ở các thành phố lớn hiện nay.

     Khái niệm thành phố thông minh xuất hiện từ cuối những năm 1990 và có nhiều sự thay đổi theo sự phát triển. Đến nay, có nhiều khái niệm về thành phố thông minh đã được đưa ra.

     Theo Ủy ban châu Âu, khái niệm đô thị thông minh được hiểu là:“Thành phố thông minh là nơi các mạng lưới và dịch vụ truyền thống được thực hiện hiệu quả hơn với việc sử dụng các công nghệ kỹ thuật số và viễn thông vì lợi ích của cư dân và doanh nghiệp. Các thành phố sử dụng các giải pháp công nghệ để cải thiện quản lý và hiệu quả của môi trường đô thị.”[1]

     Liên minh viễn thông thế giới (ITU- International Telecomunications Union) định nghĩa: “Thành phố thông minh bền vững là đô thị sáng tạo sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông (CNTT-TT) và các phương tiện khác để cải thiện chất lượng cuộc sống, hiệu quả của hoạt động và dịch vụ đô thị và khả năng cạnh tranh, đồng thời đảm bảo đáp ứng nhu cầu của hiện tại và các thế hệ tương lai liên quan đến các khía cạnh kinh tế, xã hội, môi trường cũng như văn hóa.”[2]

     Theo Luật về Đô thị và Cộng đồng thông minh của Hoa Kỳ, khái niệm đô thị thông minh được định nghĩa: “Thành phố thông minh hoặc cộng đồng thông minh là một cộng đồng ở đó được ứng dụng các công nghệ thông tin, truyền thông đổi mới sáng tạo, tiên tiến và đáng tin cậy, các công nghệ năng lượng và các cơ chế liên quan khác để: Cải thiện sức khỏe và chất lượng cuộc sống của người dân; tăng hiệu lực và hiệu quả chi phí vận hành và cung cấp các dịch vụ dân sự; thúc đẩy phát triển kinh tế; tạo ra một cộng đồng ở đó người dân cảm thấy tốt hơn về các mặt an toàn, an ninh, bền vững, có sức chống chịu, đáng sống và đáng làm việc.”[3]

     Mặc dù, vẫn chưa có khái niệm nhất quán về “thành phố thông minh” do quan điểm từ các góc nhìn khác nhau. Tuy nhiên, tất cả các định nghĩa đều hướng đến một mục tiêu chung đó là một thành phố được quản lý, điều hành hiệu quả và thống nhất ở tất cả các lĩnh vực bằng các giải pháp thông minh với sự tham gia của người dân; được giám sát và điều phối tối ưu để tiết kiệm nguồn tài nguyên và mang lại dịch vụ tốt nhất cho người dân; có sự liên kết cơ sở hạ tầng kỹ thuật, công nghệ thông tin, cơ sở hạ tầng xã hội và thương mại để tận dụng tối đa mọi nguồn lực… Đó cũng là một thành phố “kết hợp công nghệ thông tin và truyền thông” để tổ chức, thiết kế, qui hoạch, triển khai các giải pháp mới, tiên tiến cho việc quản lý thành phố một cách mềm dẻo, bền vững, gắn với mục tiêu nâng cao đời sống của nhân dân; sử dụng công nghệ điện toán thông minh để tạo ra các thành phần và dịch vụ hạ tầng cơ bản liên kết với nhau một cách hiệu quả và tối ưu hóa hoạt động.… 

     Từ những đòi hỏi khách quan và xu thế phát triển của các đô thị, ngày 1/8/2018, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 950/QĐ-TTg phê duyệt Đề án phát triển đô thị thông minh bền vững Việt Nam giai đoạn 2018-2025 và định hướng đến năm 2030, là một cơ sở đặc biệt quan trọng, giúp các bộ, ngành, địa phương, cũng như cộng đồng doanh nghiệp xác định các quan điểm, nguyên tắc và mục tiêu theo từng giai đoạn cụ thể, các nhiệm vụ và giải pháp trọng tâm đối với việc phát triển đô thị thông minh. Đề án phát triển đô thị thông minh bền vững Việt Nam giai đoạn 2018 - 2025 định hướng đến năm 2030 xác định các quan điểm và nguyên tắc sau:

     Thứ nhất, phù hợp với chủ trương của Đảng, pháp luật của Nhà nước, các định hướng, chiến lược, quy hoạch, kế hoạch, chương trình phát triển kinh tế - xã hội, phát triển đô thị của quốc gia và địa phương, phù hợp với đặc thù của từng địa phương.

     Thứ hai, là một nội dung quan trọng của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ 4, sử dụng các phương tiện hỗ trợ công nghệ thông tin truyền thông (ICT) và các phương tiện khác góp phần thúc đẩy nâng cao sức cạnh tranh, đổi mới, sáng tạo, minh bạch, tinh gọn, hiệu lực hiệu quả quản lý của chính quyền các đô thị, nâng cao hiệu quả sử dụng đất đai, năng lượng và các nguồn lực phát triển, cải thiện và nâng cao chất lượng môi trường sống đô thị, kích thích tăng trưởng và phát triển kinh tế - xã hội.

      Thứ ba, lấy người dân làm trung tâm, hướng tới mục tiêu để mọi thành phần trong xã hội có thể được thụ hưởng lợi ích, tham gia đầu tư xây dựng và giám sát, quản lý đô thị thông minh, góp phần quan trọng thực hiện Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh và các Mục tiêu phát triển bền vững Việt Nam.

      Thứ tư, dựa trên thành tựu khoa học công nghệ tiên tiến, ứng dụng các công nghệ hiện đại, đồng bộ, đảm bảo tính trung lập về công nghệ, có khả năng tương thích với nhiều nền tảng, đảm bảo an toàn thông tin mạng, an ninh mạng và bảo vệ thông tin cá nhân của người dân, đảm bảo sự đồng bộ giữa các giải pháp công nghệ và phi công nghệ.

      Thứ năm, đảm bảo tính thống nhất, tối ưu hóa cơ sở hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng ICT hiện có dựa trên Khung tham chiếu ICT phát triển đô thị thông minh, các quy chuẩn và tiêu chuẩn kỹ thuật để đảm bảo khả năng tương tác, hoạt động đồng bộ của đô thị thông minh cũng như giữa các đô thị thông minh; sử dụng các chỉ số chính đánh giá về hiệu quả hoạt động (KPI) cho đô thị thông minh.

      Thứ sáu, tổ chức thực hiện phát triển đô thị thông minh bền vững kết hợp cả hai cách từ trên xuống và từ dưới lên, trung ương điều hành tập trung xây dựng hệ thống quy định pháp lý và chính sách hỗ trợ, các địa phương đóng vai trò chủ động. Khuyến khích sự tham gia đầu tư, xã hội hóa phát triển đô thị thông minh trên nguyên tắc tính đúng, tính đủ các chi phí và rủi ro, hài hòa lợi ích của các bên có liên quan, khuyến khích sử dụng các sản phẩm, dịch vụ trong nước. Tổ chức thực hiện thí điểm điển hình, rút kinh nghiệm trước khi nhân rộng, tiến hành dần từng bước, có những tiến bộ cụ thể và vững chắc, dựa trên đặc điểm riêng của đô thị, hài hòa giữa yêu cầu phát triển dài hạn của đô thị với nhu cầu bức thiết của người dân, đảm bảo hiệu quả đầu tư ngắn hạn và dài hạn, không phát triển tự phát, tràn lan, theo phong trào.

      Thứ bảy, giai đoạn 2018 - 2025 ưu tiên xây dựng các nội dung cơ bản bao gồm: Quy hoạch đô thị thông minh; Xây dựng và quản lý đô thị thông minh; Cung cấp các tiện ích đô thị thông minh cho các tổ chức, cá nhân trong đô thị với Cơ sở nền tảng là Hệ thống hạ tầng kỹ thuật đô thị và hệ thống hạ tầng ICT trong đó bao gồm cơ sở dữ liệu không gian đô thị thông minh được kết nối liên thông và hệ thống tích hợp hai hệ thống trên.

     Thu đô Hà Nội là đô thị lớn của nước ta, hiện Hà Nội có khoảng 8 triệu dân, mật độ dân số trung bình lên đến hơn 2.239 người/km2[4]. Tốc độ đô thị hóa và gia tăng dân số cơ học nhanh chóng dẫn đến rất nhiều vấn đề về quy hoạch, ùn tắc giao thông, an ninh, y tế, giáo dục, năng lượng, phát triển nhà ở, xử lý ô nhiễm môi trường... Song, Hà Nội có lợi thế dân số tương đối trẻ, có khả năng sẵn sang, tiếp cận và ứng dụng công nghệ thông minh. Thực hiện Quyết định số 950/QĐ-TTg ngày 1/8/2018 của Thủ tướng Chính phủ, hai năm qua, Hà Nội có bước đột phá căn bản về công nghệ thông tin, bảo đảm triển khai ứng dụng công nghệ thông tin theo hướng tổng thể, đồng bộ và sử dụng chung trên một hệ thống, gắn với mô hình chính quyền đô thị. Thành phố Hà Nội đã tập trung xây dựng Chính quyền Điện tử Thành phố với trọng tâm là Chính quyền Thành phố cung cấp các dịch vụ công tốt nhất, thuận tiện nhất để phục vụ người dân. Thành phố đã xây dựng xong cơ sở dữ liệu dân cư cho hơn 7,5 triệu người dân Hà Nội, làm nền tảng cho việc cung cấp các dịch vụ công trực tuyến cấp độ cao 3-4 cho các tổ chức và công dân. Thành phố hiện đã cung cấp 556 dịch vụ công trực tuyến mức độ 3-4 (trên tổng số 1.883), trong đó 386 dịch vụ công trực tuyến mức độ 3, 170 dịch vụ công trực tuyến mức độ 4, đạt gần 30% tổng số TTHC của cơ quan nhà nước Thành phố[5]. Thí điểm triển khai hệ thống biên lai điện tử trong cung cấp các dịch vụ hành chính công. Định hướng, hình thành các yêu cầu xây dựng một số thành phần cơ bản của Thành phố thông minh như: Trung tâm Điều hành thông minh thành phố Hà Nội, hệ thống giao thông thông minh và du lịch thông minh.

     Mới đây, UBND thành phố Hà Nội phối hợp với Liên danh Tập đoàn BRG và Sumitomo Corporation (Nhật Bản) tổ chức lễ động thổ và công bố dự án Thành phố thông minh với tổng mức đầu tư 4,138 tỷ USD tại xã Vĩnh Ngọc, huyện Đông Anh. Dự án hoàn thành sẽ góp phần thúc đẩy, rút kinh nghiệm để giải quyết các vấn đề về quy hoạch, hạ tầng giao thông, năng lượng, giáo dục, y tế, môi trường phát triển theo hướng bền vững, dựa trên nền tảng công nghệ số thông minh tại các khu đô thị, nhằm mang đến cho người dân một cuộc sống tốt đẹp hơn, thuận lợi hơn. Đồng thời, khu đô thị mới này sẽ phù hợp với chủ trương giãn dân nội đô và phát triển đô thị phía Bắc sông Hồng của thành phố Hà Nội, phù hợp với định hướng của Trung ương. Chính phủ đã quyết định Hà Nội là một trong 3 thành phố của Việt Nam xây dựng Thành phố thông minh vào năm 2025, tầm nhìn năm 2030.

     Trong thời gian tới, để xây dựng Thành phố thông minh, Hà Nội sẽ nghiên cứu ban hành chiến lược, lộ trình xây dựng Thành phố thông minh đến năm 2025, định hướng đến năm 2030 và “Kiến trúc ICT Thành phố thông minh của thành phố Hà Nội”. Hình thành Trung tâm Điều hành thông minh thành phố Hà Nội với 08 Trung tâm chức năng. Hà Nội cũng sẽ hình thành và đưa vào khai thác, sử dụng một số thành phần cơ bản của hệ thống Giao thông thông minh và Du lịch thông minh; nghiên cứu, triển khai một số thành phần cơ bản của Hệ thống Y tế thông minh, Hệ thống Giáo dục và Đào tạo thông minh, Hệ thống quản lý điện năng thông minh, Hệ thống quản lý môi trường thông minh và nông nghiệp thông minh.

     Hà Nội xác định việc xây dựng thành phố trở thành Đô thị thông minh là quá trình lâu dài, kiên trì, phải có sự phối hợp đồng bộ giữa người dân, doanh nghiệp, chính quyền và các tổ chức chính trị - xã hội. Để thành phố Hà Nội sớm trở thành Đô thị thông minh các giải pháp cần phải thực hiện đồng bộ, theo lộ trình đã xây dựng hướng tới phục vụ hiệu quả người dân, trên cơ sở đó đảm bảo tốt mối quan hệ giữa người dân và chính quyền Thành phố.

ThS. Nguyễn Thị Phương Liên -  Giảng viên khoa Lý luận cơ sở

 

[1] “What are smart cities?”, Ủy ban Châu Âu.

[2] “United 4 Smart Sustainable Cities”, Liên minh viễn thông thế giới.

[3] “US City Decision Maker Survey – A Collaborative project run by IHS Markit and the US Conference of Mayors”, 6/2018

[4] Tổng cục thống kê, Niên giám thống kê năm 2018

[5] Phó Giám đốc Sở TT&TT Hà Nội, Hội nghị thượng đỉnh về Thành phố thông minh Asocio Hà Nội ngày 18/9/2018

  Văn bản Nhà trường

  thời tiết

Hà Nội
Đà Nẵng
TP Hồ Chí Minh

  Thư viện ảnh