Truy cập nội dung luôn

  Nghiên cứu trao đổi

TÌM HIỂU MỘT SỐ QUAN ĐIỂM CỦA CHỦ TỊCH HỒ CHÍ MINH VỀ CÁN BỘ LÃNH ĐẠO VÀ CÔNG VIỆC LÃNH ĐẠO
Ngày đăng 18/06/2020 | 8:18 AM  | View count: 517

Chủ tịch Hồ Chí Minh đã để lại cho Đảng và Nhân dân ta một hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc về những vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam, trong đó có quan điểm về cán bộ và công việc lãnh đạo của họ. Theo Người, cán bộ có vai trò rất quan trọng đối với cách mạng, bởi "cán bộ là cái gốc của mọi công việc" , " muôn việc thành công hoặc thất bại, đều do cán bộ tốt hoặc kém” ; cán bộ là “dây chuyền”, là “cầu nối” đặc biệt giữa Đảng, Chính phủ với Nhân dân. Từ đó, Người chỉ rõ những yêu cầu cơ bản đối với đội ngũ cũng như công việc lãnh đạo của họ như sau:

     Một là, những yêu cầu về phẩm chất đạo đức và tài năng đối với cán bộ lãnh đạo

     Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, "cán bộ lãnh đạo phải luôn luôn gương mẫu về mọi mặt, phải nêu gương sáng về đạo đức cách mạng: cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư…"[1]. Như vậy, cán bộ lãnh đạo trước hết phải là người nêu gương trong rèn luyện đạo đức cách mạng, phải chăm chỉ, cố gắng hết sức mình trong công tác, học tập, nghiên cứu, không ngại khó, ngại khổ. Đồng thời, cán bộ lãnh đạo còn phải làm việc, học tập có kế hoạch, có năng suất cao và dẻo dai, bền bỉ, để có thể đảm bảo hoàn thành nhiệm vụ trong điều kiện khó khăn, phức tạp với cường độ làm việc cao. Họ còn phải tiết kiệm thời gian, tiền của, sức lực của công và của tư, biết chi tiêu một cách khoa học, có hiệu quả nhất vì lợi ích cho đồng bào, Tổ quốc; phải luôn trong sạch, không tham lam, không tham tiền tài, danh vọng, địa vị; phải thẳng thắn, đứng đắn, không tự cao, tự đại, không nịnh hót cấp trên, không xem thường cấp dưới của mình, luôn phải hết lòng hết sức vì công việc, vì nhiệm vụ được giao. Ngoài ra, cán bộ lãnh đạo càng cần phải luôn công bằng, công minh, công tâm, không thiên tư, thiên vị anh em, họ hàng, bầu bạn – những người cùng cánh hẩu với mình, luôn đặt việc công lên trên, lên trước việc tư, phải biết "lo trước thiên hạ và vui sau thiên hạ".

     Trong rèn luyện đạo đức cách mạng, Hồ Chí Minh yêu cầu "cán bộ lãnh đạo cần phải làm gương mẫu thực hiện dân chủ phê bình và tự phê bình. Các cán bộ bất kỳ cấp nào cao hay thấp có quyền và có nghĩa vụ đòi hỏi thực hiện dân chủ"[2]. Tự phê bình và phê bình chính là nguyên tắc tổ chức và sinh hoạt Đảng, nhờ thực hiện tốt các nguyên tắc này mà Đảng được xây dựng trong sạch, vững mạnh. Bao nhiêu khuyết điểm của đảng viên được phát hiện, ngăn chặn và đẩy lùi.

     Ngoài yêu cầu về phẩm chất đạo đức, Hồ Chí Minh còn yêu cầu cán bộ lãnh đạo phải có năng lực, đó là: năng lực lãnh đạo và tổ chức Nhân dân thực hiện đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và Chính phủ. Bởi vì, năng lực lãnh đạo của người cán bộ, xét đến cùng, là năng lực phục vụ nhân dân, đem lại lợi ích vật chất và tinh thần tốt nhất cho nhân dân. Người căn dặn, "làm cán bộ lãnh đạo phải biết lo gần lo xa, nhất là phải hằng ngày chăm lo đời sống nhân dân. Chủ quan là rất nguy hiểm"[3].

      Hai là, về cách lãnh đạo

     Về cách "lãnh đạo và kiểm soát", Chủ tịch Hồ Chí Minh cho rằng, cán bộ "chẳng những phải lãnh đạo quần chúng, mà lại phải học hỏi quần chúng". "Nghĩa là: người lãnh đạo không nên kiêu ngạo, mà nên hiểu thấu", "nghĩa là phải lắng tai nghe ý kiến của đảng viên, của nhân dân, của những người "không quan trọng"[4]. Bởi có như vậy, người lãnh đạo mới có thể có được những thông tin nhiều chiều, đầy đủ, xác thực, có cả những gợi ý, sáng kiến hay giúp cho việc đưa ra những quyết định được đúng đắn và kịp thời, “không học hỏi dân thì không lãnh đạo được dân. Có biết làm học trò dân, mới làm được thầy học dân”[5].

     Lãnh đạo còn "phải kiểm tra công tác của cán bộ, nếu chỉ nghe báo cáo, có khi cán bộ báo cáo không đúng thì lãnh đạo sẽ sai lệch"[6]. Việc kiểm tra có ý nghĩa lớn, giúp người lãnh đạo biết việc thực hiện những nghị quyết, chính sách có khó khăn, trở ngại gì, dân chúng có ra sức tham gia hay không, cán bộ thực hành có đúng kế hoạch không, hiệu quả đến đâu, có lợi dụng chức vụ, quyền hạn để trục lợi, gây khó dễ đối với nhân dân hay không.

     Nên kiểm tra như thế nào? Hồ Chí Minh đã chỉ ra hai cách để các cán bộ lãnh đạo có thể kiểm soát công tác của mình như sau: "Một cách là từ trên xuống. Tức là người lãnh đạo kiểm soát kết quả những công việc của cán bộ mình. Một cách nữa là từ dưới lên. Tức là quần chúng và cán bộ kiểm soát sự sai lầm của người lãnh đạo và bày tỏ cái cách sửa chữa sự sai lầm đó"[7]. Thông qua việc kiểm soát những công việc mà cán bộ đã thực hiện, lãnh đạo có thể đánh giá năng lực, trách nhiệm và thái độ làm việc của họ. Nhưng đối với lãnh đạo cũng cần phải được cấp dưới kiểm soát để tránh được sai lầm khi ra quyết định và chỉ đạo thực hiện. Sự kiểm soát từ hai chiều được thực hiện một cách khách quan, khoa học thật sự thì công việc sẽ đảm bảo chất lượng và hiệu quả.

     Nhưng phải cách "lãnh đạo thế nào?", theo Chủ tịch Hồ Chí Minh thì bất kỳ công việc gì cũng có hai cách lãnh đạo: "một là liên hợp chính sách chung với sự chỉ đạo riêng. Hai là liên hợp người lãnh đạo với quần chúng"[8]. Trong đó, sự liên hợp chính sách chung với chỉ đạo riêng có nghĩa là hình thức tiến hành chỉ đạo "làm điểm" ở một số bộ phận. Sau khi đã chỉ đạo thực hành "làm điểm" ở một nơi cụ thể rồi, người lãnh đạo lại cần phải "gom góp ý kiến và kinh nghiệm trong sự chỉ đạo từng bộ phận, đem làm ý kiến chung. Rồi lại đem ý kiến chung đó để thí nghiệm trong các bộ phận. Rồi lại đem kinh nghiệm chung và mới, đúc thành chỉ thị mới. Cứ như thế mãi. Biết làm như vậy mới thật là biết lãnh đạo"[9].  Còn đối với việc liên hợp lãnh đạo với quần chúng, nghĩa là " người lãnh đạo phải dùng hạng hăng hái làm trung kiên cho sự lãnh đạo, do trung kiên đó mà nâng cao hạng vừa vừa và kéo hạng kém tiến lên"[10]. Thông thường, đối với những nhiệm vụ mới, khó khăn, phức tạp, lãnh đạo cần phải chọn ra một nhóm cán bộ hăng hái, tích cực nhất để đào tạo, bồi dưỡng cho họ trở thành ngọn cờ đầu. Việc này không chỉ có tác dụng lôi kéo, cổ vũ, kích thích tinh thần mà từ họ còn có thể hướng dẫn cho những người khác tham gia thực hiện theo.

      Ba là, về nhiệm vụ của cán bộ lãnh đạo

     Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, cán bộ lãnh đạo có ba nhiệm vụ:

      Nhiệm vụ thứ nhất: "Lãnh đạo quan trọng nhất là lãnh đạo tư tưởng, phải hiểu tư tưởng của mỗi cán bộ để giúp đỡ thiết thực trong công tác; vì tư tưởng thông suốt thì làm tốt, tư tưởng nhùng nhằng thì không làm được việc"[11]. Lãnh đạo tư tưởng là một trong ba mặt của công tác xây dựng Đảng, có vị trí và vai trò rất quan trọng, người lãnh đạo phải hiểu, nắm bắt được tư tưởng của cán bộ, để không chỉ giúp đỡ kịp thời khi cán bộ còn đang khó khăn, vướng mắc mà còn có thể định hướng, cổ vũ, động viên tinh thần giúp cho cán bộ trở nên hăng hái, tích cực hơn đối với công việc được giao.

      Nhiệm vụ thứ hai: "Lãnh đạo phải tập thể. Nhiều ý kiến góp lại thì đúng hơn, nếu mọi người làm theo ý kiến riêng của mình thì thất bại", “lãnh đạo không tập thể, thì sẽ đi đến cái tệ bao biện, độc đoán, chủ quan. Kết quả là hỏng việc. Phụ trách không do cá nhân, thì sẽ đi đến cái tệ bừa bãi, lộn xộn, vô chính phủ. Kết quả cũng là hỏng việc. Tập thể lãnh đạo và cá nhân phụ trách cần phải luôn luôn đi đôi với nhau"[12]. Như vậy có nghĩa là, trước khi đưa ra các quyết định quan trọng, lãnh đạo cần phải lấy ý kiến đóng góp của tập thể, sau khi đã bàn bạc dân chủ rồi thì cần giao cho cá nhân phụ trách, chịu trách nhiệm đối với công việc đó.

      Nhiệm vụ thứ ba: Lãnh đạo "phải nâng cao kỷ luật, giữ vững kỷ luật. Những cán bộ có ưu điểm thì phải khen thưởng; người làm trái kỷ luật thì phải phạt. Nếu không thưởng thì không có khuyến khích; nếu không có phạt thì không giữ vững kỷ luật. Thưởng phạt nghiêm minh là cần thiết"[13].Thưởng phạt nghiêm minh có tác dụng khuyến khích, động viên kịp thời những cán bộ có ưu điểm để họ thêm tích cực, hăng hái, phát huy sáng kiến kinh nghiệm, nâng cao chất lượng và năng suất lao động, đồng thời ngăn chặn những sai phạm, làm gương, răn đe những hành vi vi phạm đạo đức, trái với pháp luật.

     Với những quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh về cán bộ lãnh đạo và công việc lãnh đạo trên đây, đòi hỏi mỗi cán bộ lãnh đạo cần phải nhận thức đúng đắn vị trí, vai trò của mình trong tổ chức, bộ máy, thường xuyên tu dưỡng, rèn luyện đạo đức cách mạng, nâng cao trình độ, năng lực chuyên môn và lãnh đạo, quản lý, phong cách, phương pháp lãnh đạo, hoàn thành xuất sắc mọi công việc mà Đảng và Nhân dân đã giao phó.

 

ThS Nguyễn Thị Hải Vân -  Giảng viên Khoa Lý luận cơ sở


[1] Sđd, t.14, tr.223

[2] Sđd, t.8, tr.143

[3] Sđd, t.10, tr.35

[4] Sđd, t.5, tr.325

[5] Sđd, t.6, tr.432

[6] Sđd, t.9, tr.309

[7] Sđd, t.5, tr.328

[8] Sđd, t.5, tr.328

[9] Sđd, t.5, tr.331

[10] Sđd, t.5, tr.329

[11] Sđd, t.9, tr.309

[12] Sđd, t.5, tr. 620

[13] Sđd, t.9, tr.310

 

 

 

  Văn bản Nhà trường

  thời tiết

Hà Nội
Đà Nẵng
TP Hồ Chí Minh

  Thư viện ảnh