Truy cập nội dung luôn

  Nghiên cứu trao đổi

ĐƯA VĂN HÓA VÀ CON NGƯỜI HÀ NỘI THỰC SỰ TRỞ THÀNH GIÁ TRỊ TINH THẦN TO LỚN, NGUỒN LỰC QUAN TRỌNG QUYẾT ĐỊNH PHÁT TRIỂN THỦ ĐÔ
Ngày đăng 25/04/2022 | 2:57 AM  | View count: 148

ThS Nguyễn Thị Ngân - Phó Trưởng Khoa Lý luận cơ sở

     Đại hội đại biểu lần thứ XVII Đảng bộ thành phố Hà Nội nhận định: Tình hình thế giới và khu vực dự báo tiếp tục diễn biến hết sức nhanh chóng, phức tạp, khó lường. Trong nước, vị thế và tiềm lực của đất nước sau gần 35 năm đổi mới đã lớn mạnh hơn nhiều. Tuy nhiên, các yếu tố nền tảng để sớm trở thành một nước công nghiệp theo hướng hiện đại còn thấp so với yêu cầu; năng lực tiếp cận nền kinh tế số còn hạn chế; nguy cơ mắc bẫy thu nhập trung bình và khả năng tụt hậu của nền kinh tế cũng như các vấn đề xã hội, môi trường, dịch bệnh và nhiệm vụ bảo vệ độc lập, chủ quyền, bảo đảm an ninh quốc gia vẫn là những khó khăn, thách thức lớn. Bên cạnh đó, đại dịch Covid-19 diễn biến phức tạp, khó lường, tác động lớn đến kinh tế - xã hội, làm đứt gãy chuỗi cung ứng và lưu chuyển thương mại, làm đình trệ hoạt động sản xuất kinh doanh.

     Trong bối cảnh đó, với vai trò và vị thế Thủ đô, trái tim của cả nước, trung tâm đầu não chính trị - hành chính quốc gia, trung tâm lớn về văn hóa, khoa học, giáo dục, kinh tế và giao dịch quốc tế; bên cạnh những thuận lợi, thời cơ và khó khăn, thách thức đan xen nhưng thời cơ, thuận lợi vẫn là chủ đạo.

     Hà Nội tiếp tục nhận được sự quan tâm, giúp đỡ đặc biệt của Trung ương Đảng, Quốc hội, Chính phủ trong thực hiện các nhiệm vụ quan trọng của Thành phố, trọng tâm là Đề án thí điểm quản lý theo mô hình chính quyền đô thị trên địa bàn, Nghị quyết của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc thù cho Thủ đô và sự hợp tác ngày càng chặt chẽ của các bộ, ban, ngành, địa phương. Truyền thống Thủ đô ngàn năm văn hiến, anh hùng, vì hòa bình, Thành phố sáng tạo; truyền thống đoàn kết, trí tuệ, bản lĩnh của Đảng bộ; ý chí quyết tâm cao và sự vào cuộc đồng bộ, quyết liệt của cả hệ thống chính trị, lực lượng vũ trang và các tầng lớp Nhân dân Thủ đô sẽ tiếp tục được phát huy.

     Tuy nhiên, nhiều vấn đề phức tạp, vướng mắc nảy sinh trong quá trình đô thị hóa, mâu thuẫn giữa yêu cầu bảo tồn với phát triển, nhất là khu vực phố cũ, khu vực nội đô lịch sử;…. Việc huy động, khai thác sử dụng có hiệu quả các nguồn nhân lực, vật lực, tài lực cho phát triển nhanh, bền vững Thủ đô luôn là vấn đề thách thức và còn nhiều vướng mắc cả về thể chế, chính sách và tổ chức thực hiện…..Tình trạng suy thoái đạo đức, phẩm chất, lối sống và tiêu cực khác trong một bộ phận cán bộ, đảng viên, công chức chưa được khắc phục triệt để. Các thế lực, phần tử thù địch, phản động trong và ngoài nước luôn lấy Thủ đô làm địa bàn trọng điểm để thực hiện các âm mưu chống phá Đảng, Nhà nước, gây mất ổn định an ninh, chính trị, trật tự, an toàn xã hội.

     Trước bối cảnh ấy, Đại hội đã xác định 5 định hướng lớn và nhiệm vu trọng tâm; 3 khâu đột phá; 14 nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu đến năm 2025, định hướng đến năm 2030 và tầm nhìn phát triển Thủ đô đến năm 2045. Một trong ba khâu đột phá đã được Đảng bộ thành phố Hà Nội xác định, trong đó nhấn mạnh: Đưa văn hóa và con người Hà Nội thực sự trở thành giá trị tinh thần to lớn, nguồn lực quan trọng quyết định phát triển Thủ đô.

     Nội hàm của khái niệm văn hóa luôn thay đổi, không cố định trong khuôn khổ một cách hiểu duy nhất, mà trong từng thời kỳ, có sự biến đổi, nối tiếp và phát triển mới. Đặc biệt, khi nói tới văn hóa là nói tới nét riêng, nét độc đáo, nét đặc sắc- bản sắc văn hóa. Cựu Tổng Giám đốc UNESCO - Federico Mayor bàn về văn hóa viết: Văn hóa là tổng thể sống động các hoạt động sáng tạo của các cá nhân và cộng đồng trong quá khứ và hiện tại. Qua các thế kỷ, hoạt động sáng tạo ấy đã hình thành nên hệ thống các giá trị, truyền thống và thị hiếu, những yếu tố xác định đặc tính riêng của mỗi dân tộc.

     Để văn hóa và con người Hà Nội thực sự trở thành giá trị tinh thần to lớn, nguồn lực quan trọng quyết định phát triển Thủ đô, Đảng bộ Thành phố tập trung: Phát huy giá trị văn hóa và con người Hà Nội, khơi dậy ý chí, niềm tự hào, khát vọng phát triển của Nhân dân Thủ đô và nhấn mạnh 2 nhóm giải pháp lớn:

      Một là, kiên trì phát triển, phát huy giá trị văn hóa, bảo đảm gắn kết hài hòa với phát triển kinh tế, chính trị, xã hội.

      Thứ nhất, tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, đẩy mạnh tuyên truyền, quán triệt, nâng cao nhận thức, ý thức trách nhiệm, tinh thần đổi mới, sáng tạo ở các cấp (nhất là người đứng đầu), các ngành và cộng đồng dân cư trong triển khai các nhiệm vụ, giải pháp phát triển sự nghiệp văn hóa. Xác định rõ xây dựng và phát triển văn hóa, con người là nhiệm vụ quan trọng, thường xuyên của cả hệ thống chính trị. Có cơ chế, chính sách và nguồn lực đầu tư thích đáng phát triển văn hóa để văn hóa thực sự là sức mạnh nội sinh, một động lực quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội, hội nhập quốc tế. Quan tâm phát triển văn hóa ở vùng nông thôn, vùng đồng bào các dân tộc thiểu số, các khu công nghiệp, từng bước thu hẹp khoảng cách về hưởng thụ văn hóa giữa thành thị và nông thôn, giữa các khu vực dân cư và giai tầng xã hội. Phát huy giá trị văn hóa, đạo đức tốt đẹp của tôn giáo, tín ngưỡng và giữ gìn, nâng cao đạo đức truyền thống, xây dựng đời sống văn hóa khu dân cư, góp phần ngăn chặn các tệ nạn xã hội.

     Ngày 17/3, đúng ngày kỷ niệm 91 năm ngày thành lập Đảng bộ Hà Nội (17/3/1930 - 17/3/2021), đồng chí Vương Đình Huệ, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Hà Nội đã ký ban hành 10 Chương trình công tác của Đảng bộ Thành phố Hà Nội khóa 17, nhiệm kỳ 2020-2025. Như vậy, so với các nhiệm kỳ trước, 10 Chương trình công tác toàn khóa lần này được ban hành sớm hơn từ sáu tháng cho đến một năm, thể hiện tinh thần quyết tâm của Đảng bộ thành phố trong việc khẩn trương cụ thể hóa, sớm triển khai đưa Nghị quyết Đại hội Đảng các cấp vào cuộc sống. Một trong mười chương trình đó là chương trình số 06-Ctr/TU về Phát triển văn hóa; nâng cao chất lương nguồn nhân lực; xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh giai đoạn 2021-2025.

      Thứ hai, tăng cường xây dựng văn hóa trong chính trị và trong phát triển kinh tế - xã hội, coi trọng xây dựng văn hóa từ trong Đảng, trong bộ máy nhà nước, gắn với đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, các quy định của Đảng về nêu gương. Thực hiện phát triển hài hòa giữa văn hóa và kinh tế, trong đó, tập trung tuyên truyền nâng cao nhận thức đúng, hiểu biết sâu sắc, toàn diện về công nghiệp văn hóa. Phát huy hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và quan tâm, ưu tiên phát triển mạnh các ngành công nghiệp văn hóa đi đôi với hoàn thiện thị trường văn hóa, sớm hình thành thị trường sản phẩm dịch vụ văn hóa, thông tin lành mạnh. Tăng cường bảo hộ quyền tác giả, thực thi quyền sở hữu trí tuệ và các quyền liên quan, thúc đẩy cạnh tranh lành mạnh trên thị trường. Xây dựng cơ chế, chính sách cụ thể, thiết thực gắn với đổi mới phương thức huy động, phát huy vai trò chủ thể sáng tạo của Nhân dân, vị trí trung tâm của cộng đồng doanh nghiệp, tầm quan trọng của đội ngũ trí thức, văn nghệ sĩ, doanh nhân, đoàn thể trong tổ chức, quản lý các hoạt động sáng tạo, phát triển sản phẩm văn hóa - nghệ thuật độc đáo có sức lan tỏa cao.

     Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội vừa ban hành Kế hoạch số 22-KH/TU ngày 9/4/2021 về triển khai xây dựng Nghị quyết chuyên đề về Phát triển công nghiệp văn hóa trên địa bàn Thủ đô, giai đoạn 2021-2025, định hướng đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Kế hoạch nêu rõ, việc xây dựng nghị quyết nhằm đánh giá, làm rõ thực trạng phát triển các ngành, lĩnh vực công nghiệp văn hóa của thành phố Hà Nội. Từ đó nhận diện đầy đủ tiềm năng, thế mạnh, những hạn chế, khó khăn, thách thức cần phải đối mặt để định vị tầm nhìn chiến lược với các mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp thiết thực, hiệu quả; phát triển các ngành công nghiệp văn hóa thật sự có tiềm lực, mang đậm bản sắc văn hóa Hà Nội; có khả năng tạo ra các sản phẩm tinh thần tốt đẹp cho xã hội và hiệu quả kinh tế, góp phần bảo đảm cho sự phát triển bền vững của Thủ đô và đất nước. Nghị quyết chuyên đề nhằm nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các ngành, các cấp, địa phương, đơn vị, của cán bộ, đảng viên và nhân dân Thủ đô về vị trí, vai trò của các ngành công nghiệp văn hóa trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của thành phố Hà Nội. Trên cơ sở đó, định hướng các hoạt động phát triển ngành công nghiệp văn hóa bảo đảm sự hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế với phát triển văn hóa, con người; đồng thời bảo tồn khai thác tối đa tài nguyên văn hóa và phát huy mạnh mẽ các giá trị văn hóa đặc trưng của Hà Nội; tạo điều kiện thuận lợi thúc đẩy hội nhập quốc tế về văn hóa; coi công nghiệp văn hóa là một động lực quan trọng, là nguồn lực nội sinh, sức mạnh mềm để xây dựng và phát triển Thủ đô theo hướng bền vững.

      Thứ ba, chuẩn hóa về tổ chức bộ máy, mô hình quản lý, đầu tư cơ sở vật chất và đổi mới phương thức hoạt động, nâng cao hiệu quả khai thác, sử dụng hệ thống thiết chế văn hóa trên địa bàn Thành phố. Tập trung nguồn lực quản lý bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa vật thể và phi vật thể; đảm bảo hài hòa mối quan hệ giữa bảo tồn và phát triển, có chính sách đãi ngộ đối với nghệ nhân dân gian, văn nghệ sĩ… và khuyến khích trao truyền, sáng tạo các giá trị văn hóa mới.

      Thứ tư, có cơ chế, chính sách đặc thù nhằm thu hút, khai thác, sử dụng hiệu quả tối đa nguồn lực xã hội đầu tư cho phát triển sự nghiệp văn hóa Thủ đô. Tập trung đầu tư phát triển văn học, nghệ thuật Thủ đô, sáng tạo những tác phẩm có giá trị cao, tạo dấu ấn về tư tưởng và nghệ thuật. Tiếp tục chăm lo phát triển phong trào văn hóa, nghệ thuật quần chúng; nâng cao chất lượng hoạt động của các hội văn học, nghệ thuật. Phát huy trí tuệ, tâm huyết, sáng tạo của đội ngũ trí thức, văn nghệ sĩ Thủ đô.

      Thứ năm, chủ động và sáng tạo trong hội nhập quốc tế về văn hóa, đưa Hà Nội trở thành địa điểm hấp dẫn về giao lưu, hợp tác, tổ chức các sự kiện văn hóa, thể thao trong nước và quốc tế. Tạo điều kiện thuận lợi để người Việt Nam ở nước ngoài, các tổ chức quốc tế tham gia phát triển văn hóa, quảng bá hình ảnh, đất nước, con người Việt Nam và Thủ đô Hà Nội. Thực hiện đúng lộ trình cam kết quốc tế và tiêu chí khi tham gia mạng lưới các “Thành phố sáng tạo” của UNESCO. Tăng cường tổ chức các sự kiện và xây dựng các sản phẩm văn hóa mang tầm quốc tế; thu hút và đăng cai tổ chức các sự kiện văn hóa lớn mang tầm khu vực và quốc tế. Quy hoạch, tổ chức thực hiện quy hoạch gắn với thiết kế sáng tạo, quản lý, khai thác hiệu quả các không gian văn hóa công cộng, cảnh quan, di tích; khuyến khích phát triển các không gian văn hóa sáng tạo trong cộng đồng; gắn phát triển công nghiệp văn hóa với kinh tế du lịch, tạo ra các sản phẩm du lịch văn hóa bền vững, có giá trị kinh tế cao.

      Thứ sáu, phát triển mạnh mẽ và đi vào thực chất văn hóa đọc, góp phần xây dựng xã hội học tập, phát triển nguồn nhân lực Thủ đô, xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh. Hoàn thành công tác quy hoạch báo chí, nâng cao chất lượng hoạt động báo chí, xuất bản, thông tin, truyền thông, mạng xã hội đúng quy định pháp luật, bảo đảm tính định hướng dư luận, nhiệm vụ chính trị, phát huy được tiềm năng, thế mạnh nguồn lực nhân sĩ, trí thức, văn nghệ sĩ... Xây dựng tập đoàn truyền thông đa phương tiện; trung tâm báo chí của Thành phố. Tăng cường tuyên truyền, thông tin tích cực, đấu tranh hiệu quả với các quan điểm sai trái và các sản phẩm văn hóa độc hại; thông tin đối ngoại trên các phương tiện truyền thông mới, thông qua mạng di động, mạng xã hội, internet, quảng bá hình ảnh Thành phố, xây dựng niềm tin xã hội, tạo sự đồng thuận xã hội, phát huy vai trò của người dân, doanh nghiệp trên địa bàn Thành phố, tinh thần tự hào dân tộc, thực hiện khát vọng dân tộc Việt Nam hùng cường, Thủ đô vững mạnh.

     Triển khai Quyết định số 329/QĐ-TTg ngày 15/3/2017 của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt Đề án Phát triển văn hóa đọc trong cộng đồng đến năm 2020, định hướng đến năm 2030, UBND thành phố Hà Nội đã chỉ đạo các sở, ban, ngành và UBND các quận, huyện, thị xã thực hiện nghiêm và hiệu quả các kế hoạch triển khai. Trong hơn 3 năm qua, công tác tuyên truyền phát triển văn hóa đọc trong cộng đồng được đẩy mạnh. Các đơn vị truyền thông trên địa bàn tích cực tuyên truyền, giới thiệu về vai trò của văn hóa đọc trong cộng đồng, tác động tích cực đến người dân.

     Thành phố vẫn duy trì, phát triển mạng lưới thư viện, tăng cường hoạt động luân chuyển sách, báo đến cơ sở, phục vụ sách lưu động tại các điểm trường, đặc biệt chú trọng tới vùng nông thôn, vùng sâu, vùng xa. Hiện, thành phố có 91 thư viện công cộng, 1.076 thư viện cộng đồng, phòng đọc cơ sở, thư viện tư nhân. Riêng năm 2020, các thư viện đã phục vụ hơn 1,8 triệu lượt bạn đọc, với hơn 3,5 triệu lượt sách, báo. Bên cạnh đó, thành phố tích cực tổ chức các hoạt động hiệu quả, như Hội sách Hà Nội, Phố sách xuân dịp Tết Nguyên đán, Hội sách thiếu nhi, cuộc thi "Đại sứ văn hóa đọc Thủ đô" và nhiều hoạt động ý nghĩa tại Phố sách Hà Nội, thu hút người dân tham gia tiếp cận tri thức. Nhiều hoạt động xã hội hóa, hợp tác quốc tế thực hiện hiệu quả, góp phần phát triển nguồn tài liệu, không gian đọc cho người dân, đa dạng và hiện đại các loại hình dịch vụ dành cho bạn đọc. Thời gian tới, Thành phố tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền về văn hóa đọc, duy trì hoạt động thư viện, đẩy mạnh phát triển thư viện theo hướng hiện đại, nâng cao chất lượng phục vụ nhu cầu đọc và tiếp cận tri thức của nhân dân.

      Hai là, đẩy mạnh xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh, khơi dậy ý chí, niềm tự hào, khát vọng phát triển của Nhân dân Thủ đô.

      Thứ nhất, tiếp tục kiên trì mục tiêu xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh, phát triển toàn diện, hình thành hệ giá trị văn hóa mới phù hợp với xu thế thời đại gắn với phát huy những giá trị nhân văn sâu sắc của Thăng Long - Đông Đô - Hà Nội ngàn năm văn hiến, anh hùng, vì hòa bình, thực sự trở thành nguồn lực nội sinh, một động lực quan trọng phát triển Thủ đô. Bồi đắp lòng yêu nước, tinh thần tự hào dân tộc, tình yêu Hà Nội, truyền thống đoàn kết, năng động, sáng tạo, gương mẫu về đạo đức, lối sống, khát vọng đổi mới sáng tạo, ý chí vươn lên của mỗi người dân Thủ đô. Tạo dấu ấn văn hóa người Hà Nội tiêu biểu cho văn hóa của dân tộc.

      Thứ hai, tạo chuyển biến mạnh mẽ trong thực hiện nếp sống văn hóa, văn minh đô thị, trong việc cưới, việc tang, lễ hội; nâng cao hiệu quả thực hiện 2 quy tắc ứng xử. Đề cao tính tiên phong, gương mẫu trong văn hóa ứng xử của người lãnh đạo các cơ quan, đơn vị, cán bộ, công chức và đảng viên; coi trọng giáo dục nếp sống thanh lịch, văn minh, gắn với giáo dục giá trị sống cho học sinh, sinh viên trong các nhà trường bảo đảm vừa có tính thời đại, tính dân tộc và đặc trưng của Hà Nội. Chú trọng đào tạo, nâng cao trình độ cán bộ làm công tác văn hóa từ Thành phố tới cơ sở. Tăng cường giáo dục thẩm mỹ, gắn giáo dục thể chất với giáo dục tri thức, đạo đức, kỹ năng xã hội cho các tầng lớp Nhân dân, đặc biệt là thanh, thiếu niên. Phát huy vai trò của gia đình, nhà trường, cộng đồng xã hội và vai trò của văn học, nghệ thuật trong xây dựng môi trường văn hóa, nghệ thuật lành mạnh và nhân văn; người Hà Nội thanh lịch, văn minh, có lối sống nhân ái, nghĩa tình, thủy chung, trong sáng, tuân thủ pháp luật.

      Thứ ba, đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục trên các phương tiện thông tin truyền thông, báo chí về truyền thống thanh lịch, văn minh; khả năng tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại tạo nên những giá trị văn hóa mới của người Hà Nội; kịp thời biểu dương, khen thưởng gương người tốt, việc tốt, tạo sự lan tỏa trong xã hội; xử lý, ngăn chặn hiệu quả những hiện tượng, hành vi xuống cấp về đạo đức, lối sống; đẩy lùi tiêu cực và các tệ nạn xã hội. Kiên trì giáo dục, nâng cao nhận thức, ý thức thượng tôn pháp luật của người dân Hà Nội, nhất là thế hệ trẻ. Bảo vệ và phát huy các giá trị tốt đẹp của truyền thống văn hóa dân tộc, của Thăng Long - Đông Đô - Hà Nội.

     Thấm nhuần lời căn dặn của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Cả nước nhìn về Thủ đô ta. Thế giới trông vào Thủ đô ta. Tất cả chúng ta phải ra sức giữ gìn trật tự, an ninh, làm cho Thủ đô ta thành một Thủ đô bình yên, tươi đẹp, mạnh khỏe cả về vật chất và tinh thần; mỗi cán bộ đảng viên của Trường ĐTCB Lê Hồng Phong nói riêng và Đảng bộ thành phố Hà Nội nói chung cần đoàn kết, đồng lòng, chung sức đưa Nghị quyết của Đảng vào cuộc sống góp phần xây dựng Thủ đô ngày càng giàu đẹp, văn minh, hiện đại, xứng đáng với truyền thống Văn hiến - Anh hùng - Thủ đô của lương tri và phẩm giá con người - Thành phố vì hòa bình, hữu nghị và sáng tạo./.

  Văn bản Nhà trường

  thời tiết

Hà Nội
Đà Nẵng
TP Hồ Chí Minh

  Thư viện ảnh