Truy cập nội dung luôn

  Nghiên cứu trao đổi

TỪ QUAN ĐIỂM CỦA CHỦ TỊCH HỒ CHÍ MINH ĐẾN NGHỊ QUYẾT SỐ 15-NQ/TW CỦA BỘ CHÍNH TRỊ VỀ PHƯƠNG HƯỚNG, NHIỆM VỤ PHÁT TRIỂN THỦ ĐÔ HÀ NỘI ĐẾN NĂM 2030, TẦM NHÌN ĐẾN NĂM 2045
Ngày đăng 30/08/2022 | 3:33 PM  | View count: 58

Nguyễn Thị Hải Vân - GV Khoa Lý luận cơ sở

     Từ năm 1010 đến nay, Hà Nội trải qua chặng đường lịch sử với 1012 năm tuổi với nhiều tên gọi khác nhau. Vùng đất thiêng này là nơi diễn ra và chứng kiến nhiều sự kiện lịch sử lớn, những biến cố thăng trầm của Thủ đô và đất nước. Từng là kinh đô của 4 triều đại phong kiến Lý, Trần, Hậu Lê, Mạc, nhưng có lẽ phải đến thời đại Chủ tịch Hồ Chí Minh, Hà Nội mới thật sự được nhìn nhận, đánh giá đúng mức về vị trí, vai trò quan trọng của mình đối với sự phát triển của cả nước Việt Nam.

     Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn thể hiện mối quan tâm sâu sắc về Hà Nội. Trong các bài nói, bài viết có liên quan đến Hà Nội, Người luôn nhấn mạnh vị trí, vai trò dẫn đầu của Thủ đô đối với sự phát triển của nước nhà, đồng thời bày tỏ sự tin tưởng, kỳ vọng vào sự cố gắng, nỗ lực của Đảng bộ và nhân dân Hà Nội để hoàn thành sứ mệnh cao cả ấy. Người đã lãnh đạo, chỉ đạo nhiều việc cụ thể để “Làm cho Hà Nội thành một Thủ đô yên ổn, tươi vui và phồn thịnh”[1]. Những quan điểm chỉ đạo của Người không chỉ thể hiện tầm nhìn chiến lược của lãnh tụ mà còn là minh chứng sinh động cho sự quan tâm đặc biệt của Người với Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Thủ đô Hà Nội. Sự quan tâm, chỉ đạo ấy của Người thể hiện ở một số vấn đề sau:

     - Thứ nhất là, Người quan tâm đến phát triển kinh tế - văn hóa và giải quyết các vấn đề xã hội của Hà Nội.

Chủ tịch Hồ Chí Minh đặc biệt quan tâm đến công tác lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy các cấp, chính quyền Thủ đô về vấn đề giữ vững trật tự, an ninh, tăng gia sản xuất, đắp đê phòng chống lũ lụt, chống hạn để phát triển kinh tế và lưu ý cả những vấn đề liên quan đến giáo dục, xây dựng cuộc sống mới… để xây dựng và phát triển Thủ đô.

     Ngay sau khi miền Bắc được giải phóng, Người xác định “Hiện nay, việc quan trọng nhất của Thủ đô là giữ vững trật tự, an ninh. Có giữ vững trật tự, an ninh, thì nhân dân Thủ đô mới an cư, lạc nghiệp”[2]. Bên cạnh đó, theo Người, nhiệm vụ rất quan trọng khác nữa của Hà Nội phải là “ổn định sinh hoạt”, có nghĩa là: “làm cho nhà máy chạy đều, mức sản xuất giữ vững, “làm cho việc học hành được đều đặn, phát triển”, “làm cho công việc vệ sinh sạch sẽ, gọn gàng”[3]. Để làm được như vậy, Người kêu gọi, mọi người dân Thủ đô phải đoàn kết chặt chẽ, quyết tâm cố gắng, tăng năng suất công tác, phải học tập, “phải cùng nhau gây nên một phong trào cần, kiệm, liêm, chính và mỹ tục, thuần phong” [4].

     - Thứ hai là, Chủ tịch Hồ Chí Minh đặc biệt chú ý tới vấn đề phát triển Đảng và các đoàn thể của Thủ đô Hà Nội.

Để có thể xây dựng và phát triển Thủ đô vững mạnh toàn diện, Người quan tâm trước hết đến việc củng cố và phát triển Đảng và các đoàn thể, trong đó nhấn mạnh đến công tác phát triển đảng đối với công nhân, nông dân, lao động trí óc và phụ nữ. Tại Hội nghị cán bộ toàn Đảng bộ Hà Nội năm 1959, Người đã nói: “Thủ đô Hà Nội phải làm thế nào để trở thành một Thủ đô xã hội chủ nghĩa. Muốn như thế thì… Hà Nội cần phải củng cố và phát triển Đảng, Đoàn Thanh niên Lao động và Công đoàn. Đảng bộ Hà Nội cần phát triển thêm thành phần công nhân, nông dân, lao động trí óc và phụ nữ vào Đảng”[5].

     Không những thế, theo Người, Đảng bộ Hà Nội phải làm gương mẫu cho các đảng bộ khác noi theo. Và muốn được như vậy, Người căn dặn: “Cán bộ, đảng viên phải luôn luôn liên hệ chặt chẽ với quần chúng, nhất là phải làm gương mẫu cho mọi người noi theo trong mọi mặt công tác”[6]. Người cho rằng, then chốt của công tác xây dựng Đảng trong sạch vững mạnh chính là xây dựng chi bộ, bởi “Đảng mạnh là do các chi bộ mạnh. Chi bộ mạnh là do các đảng viên hăng hái và gương mẫu”[7].

     Đặc biệt, Người rất quan tâm đến khu vực ngoại thành Hà Nội. Phát biểu với các đảng bộ, chi bộ và nhân dân khu vực ngoại thành, Người động viên: “Ngoại thành cũng là Thủ đô. Mà “thủ” là đầu, phải đi đầu...”, “Cần xây dựng cơ sở đảng ở ngoại thành cho tốt; Các đảng bộ, chi bộ ở ngoại thành cần lãnh đạo đưa phong trào tiến lên mạnh mẽ hơn nữa, làm cho ngoại thành thật sự trở thành một vòng đai đỏ của Thủ đô xã hội chủ nghĩa”[8].

     Để xây dựng đội ngũ đảng viên của Đảng bộ Hà Nội, phát biểu tại Hội nghị sơ kết cuộc vận động xây dựng chi bộ, Đảng bộ “bốn tốt” ở khu vực ngoại thành Hà Nội, ngày 18-12-1964, Người yêu cầu “Các đảng viên phải luôn luôn ghi nhớ mười nhiệm vụ đảng viên. Ở các nơi khai hội, ở nơi làm việc của đảng viên, cần phải viết bản mười nhiệm vụ đảng viên để đảng viên hằng ngày nhớ nhiệm vụ của mình”[9] để cho đảng viên nhớ được.

     - Thứ ba là, Chủ tịch Hồ Chí Minh rất quan tâm đến xây dựng, quy hoạch và phát triển Thủ đô.

Đối với công tác quy hoạch Thủ đô, từ tháng 12/1954, Người và Bộ Chính trị đặc biệt quan tâm đến việc quy hoạch và phát triển Thủ đô với mục đích: “Hà Nội phải làm thế nào để trở thành một Thủ đô xã hội chủ nghĩa”[10].

     Ngày 29/8/1958, trong phát biểu khai mạc Hội nghị Bộ Chính trị bàn về mở rộng thành phố Hà Nội theo kế hoạch dài hạn, Người nêu rõ cần căn cứ vào điều kiện khách quan, chủ quan, thực hiện một cách thận trọng, chắc chắn, tiết kiệm và đảm bảo tính hợp lý về tất cả các mặt kinh tế, thẩm mỹ và quốc phòng, đồng thời phải có kế hoạch huy động nhân dân tham gia, thành lập ban quản lý để chịu trách nhiệm về việc này: “Mở rộng thành phố phải căn cứ vào thiên thời (mưa, gió, nắng…), địa lợi (địa chất, sông hồ…) và nhân hoà (lợi ích của nhân dân, của Chính phủ…), “Công tác quy hoạch thành phố phải hợp lý, bảo đảm được cả về kinh tế, mỹ quan và quốc phòng, phải có kế hoạch vận động quần chúng tham gia, có ban phụ trách để chịu trách nhiệm, tránh lối làm đại khái, lãng phí…”[11]

     Người rất quan tâm đến tính đồng bộ trong quy hoạch của Thủ đô, từ hệ thống đường sá, hệ thống thoát nước, lưới điện…đến cây xanh của thành phố. Trong cuộc họp của Bộ Chính trị bàn về quy hoạch Hà Nội, ngày 12/9/1959, Người đã nhấn mạnh vấn đề tổ chức thực hiện trong xây dựng phải có quy hoạch, đồng bộ, làm từng bước và chú ý cả nội và ngoại thành Hà Nội. “Người chỉ rõ yêu cầu quy hoạch là thành phố phải có nhiều cây xanh, đường phải thẳng, có đường trung tâm buôn bán, hệ thống cống ngầm phải đảm bảo vệ sinh, hệ thống đường xe điện, xe lửa phải bố trí sao cho phù hợp” [12].

     Đặc biệt, ngay từ sớm, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã rất chú ý đến chuyện phải quy hoạch trước các công trình lớn để tiết kiệm, tránh lãng phí, gây phiền hà, ảnh hưởng đến nhân dân. Ngày 16/11/1959, khi tham dự Hội nghị Ban bí thư thảo luận về những công trình lớn trong quy hoạch của thành phố Hà Nội và mở rộng ngoại thành, Người đã căn dặn "trong thiết kế phải đồng bộ, tránh cản trở sự đi lại của nhân dân; phải có quy hoạch trước, tránh làm rồi lại phá đi và phải thực hiện nhanh-nhiều-tốt-rẻ”[13]

     Nhờ sự quan tâm và những chỉ đạo kịp thời, mang tầm nhìn lớn lao của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Hà Nội đã ngày càng phát triển sau gần 68 năm kể từ ngày giải phóng: “Sự nghiệp phát triển văn hoá, giáo dục và đào tạo, khoa học và công nghệ, chăm sóc và bảo vệ sức khoẻ nhân dân, công tác bảo đảm an sinh xã hội, tạo việc làm, giảm nghèo bền vững đạt nhiều kết quả tích cực…[14]. Tuy nhiên, bên cạnh những thành tích đã đạt được, Hà Nội vẫn còn nhiều mặt hạn chế như; “…chưa thể hiện rõ vai trò là trung tâm, động lực tăng trưởng và phát triển của vùng đồng bằng Sông Hồng, vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ và cả nước; năng lực cạnh tranh còn thấp, nhất là so với khu vực và thế giới. Hạ tầng kinh tế, xã hội phát triển chưa đáp ứng được yêu cầu …”[15]

     Trên cơ sở đánh giá thực trạng phát triển, vận dụng những lời chỉ dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh, nhằm phát triển Hà Nội xứng tầm Thủ đô nước Cộng hoà XHCN Việt Nam, ngày 05/5/2022, Bộ chính trị đã ban hành Nghị quyết Số 15-NQ/TW về phương hướng, nhiệm vụ phát triển Thủ đô Hà Nội đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.

     Nghị quyết đã xác định bốn quan điểm chỉ đạo và hai mục tiêu như sau:

     Về quan điểm, nghị quyết 15 của Bộ Chính trị đã xác định 4 quan điểm:

     “- …xây dựng và phát triển Thủ đô thực sự xứng đáng là trung tâm đầu não chính trị - hành chính quốc gia, trái tim của cả nước; trung tâm lớn về kinh tế, văn hoá, giáo dục và đào tạo, khoa học và công nghệ và hội nhập quốc tế…”

     - Phát triển Thủ đô Hà Nội "Văn hiến - Văn minh - Hiện đại" là nhiệm vụ chính trị quan trọng đặc biệt trong chiến lược xây dựng và bảo vệ Tổ quốc ...

     - Tập trung ưu tiên hoàn thiện thể chế phát triển Thủ đô toàn diện, đồng bộ, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh, bền vững và hội nhập quốc tế...

     - Đẩy mạnh xây dựng Đảng bộ và hệ thống chính trị của Thủ đô Hà Nội thực sự gương mẫu, đoàn kết, trong sạch, vững mạnh toàn diện, tiêu biểu…”

      Đồng thời, Nghị quyết 15 của Bộ Chính trị cũng đã xác định mục tiêu đến năm 2030 như sau:

“- Thủ đô Hà Nội là Thành phố "Văn hiến - Văn minh - Hiện đại"; trở thành trung tâm, động lực thúc đẩy phát triển vùng đồng bằng Sông Hồng, vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ và cả nước; hội nhập quốc tế sâu rộng, có sức cạnh tranh cao với khu vực và thế giới, phấn đấu phát triển ngang tầm thủ đô các nước phát triển trong khu vực.

     - Tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân giai đoạn 2021 - 2025 cao hơn mức tăng bình quân chung của cả nước; GRDP giai đoạn 2026 - 2030 tăng 8,0 - 8,5%/năm; GRDP bình quân đầu người đạt 12.000 - 13.000 USD”.

     Để thực hiện hai mục tiêu trên, Hà Nội cần tập trung thực hiện các giải pháp:

     “1. Tiếp tục nâng cao nhận thức về vị trí, vai trò, tầm quan trọng của Thủ đô; xây dựng Thủ đô Hà Nội "Văn hiến - Văn minh - Hiện đại; 2. Phát triển kinh tế Thủ đô nhanh và bền vững trên cơ sở tiếp tục đẩy mạnh cơ cấu lại kinh tế gắn với đổi mới mô hình tăng trưởng, huy động và sử dụng có hiệu quả mọi nguồn lực; 3. Phát triển mạnh mẽ sự nghiệp văn hoá, xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh, xứng đáng là trung tâm lớn về giáo dục và đào tạo, khoa học và công nghệ, y tế. Bảo đảm an sinh, phúc lợi xã hội, nâng cao chất lượng cuộc sống của nhân dân Thủ đô; 4. Nâng cao chất lượng công tác quy hoạch, thực hiện nghiêm việc quản lý quy hoạch; đẩy mạnh xây dựng kết cấu hạ tầng đồng bộ, phát triển và quản lý đô thị; khai thác, sử dụng hiệu quả tài nguyên, bảo vệ môi trường; 5. Bảo đảm quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội Thủ đô trong mọi tình huống; 6. Đẩy mạnh công tác đối ngoại, hội nhập quốc tế, hợp tác phát triển, nâng cao vị thế, uy tín của Thủ đô; 7. Tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh; 8. Hoàn thiện hệ thống pháp luật về Thủ đô với cơ chế, chính sách phù hợp, đáp ứng yêu cầu phát triển Thủ đô trong giai đoạn mới”.

     Nhưng muốn đạt được như vậy, toàn thể Đảng bộ và nhân dân Thủ đô cần nhận thức sâu sắc đồng thời quán triệt và triển khai tốt Nghị quyết số 15-NQ/TW của Bộ Chính trị. Trong đó trước hết phải làm tốt công tác cán bộ, bởi vì như Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định “Muôn việc thành công hay thất bại đều do cán bộ tốt hoặc kém[16]. Bên cạnh đó, cần nâng cao nhận thức, năng lực, phương thức lãnh đạo, sức chiến đấu, tư duy, tầm nhìn chiến lược, ý chí và khát vọng phát triển của một số cấp uỷ, tổ chức đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, đoàn thể chính trị - xã hội, một bộ phận cán bộ, đảng viên và nhân dân về vị trí, vai trò và trách nhiệm của Thủ đô trong phong trào thi đua của cả nước.

 

 

[1] Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb Chính trị quốc gia, H.2011,t.9, tr.80

[2] Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb Chính trị quốc gia, H.2011,t.9,tr.77

[3] Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb Chính trị quốc gia, H.2011,t.9, tr.86

[4] Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb Chính trị quốc gia, H.2011,t.9, tr.80

[5] Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb Chính trị quốc gia, H.2011,t.12, tr.172

[6] Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb Chính trị quốc gia, H.2011,t.12, tr.606

[7] Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb Chính trị quốc gia, H.2011,t.13,tr.29

[8] Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb Chính trị quốc gia, H.2011,t.14, tr.750

[9] Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb Chính trị quốc gia, H.2011,t.14,tr.749

[10] Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb Chính trị quốc gia, H.2011,t.12, tr.172

[11] Viễn Phong: Bác Hồ với công tác quy hoạch Thủ đô Hà Nội, Báo Xây dựng Điện tử

[12] Viễn Phong: Bác Hồ với công tác quy hoạch Thủ đô Hà Nội, Báo Xây dựng Điện tử

[13] Viễn Phong: Bác Hồ với công tác quy hoạch Thủ đô Hà Nội, Báo Xây dựng Điện tử

[14] Nghị quyết số 15-NQ/TW ngày 05/5/2022 của Bộ Chính trị về phương hướng, nhiệm vụ phát triển Thủ đô Hà Nội đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045

[15] Nghị quyết số 15-NQ/TW ngày 05/5/2022 của Bộ Chính trị về phương hướng, nhiệm vụ phát triển Thủ đô Hà Nội đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.

[16] Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb Chính trị quốc gia, H.2011, t.5, tr.280

  Văn bản Nhà trường

  thời tiết

Hà Nội
Đà Nẵng
TP Hồ Chí Minh

  Thư viện ảnh